19 listopada w siedzibie Biblioteki Narodowej przy al. Niepodległości w Warszawie otwiera się kolejna odsłona wystawy „100-lecie Polskiego PEN Clubu”. Ekspozycja przyjechała z Krakowa, gdzie prezentowana była uczestnikom międzynarodowego kongresu PEN Clubów oraz publiczności Festiwalu Conrada.
Od 19 listopada wystawę można oglądać w przestrzeni przy Czytelni Głównej Biblioteki Narodowej. Jest dostępna dla czytelników i użytkowników Biblioteki w godzinach jej otwarcia, aż do 8 grudnia.
Wystawę otwiera Międzynarodowa Karta PEN, jeden z kluczowych manifestów etycznych środowiska pisarskiego. Ekspozycja ukazuje następnie historię Polskiego PEN Clubu – od jego powstania w latach 1924–1925 z inicjatywy m.in. Juliusza Kaden-Bandrowskiego, Jana Lechonia, Leopolda Staffa i Stefana Żeromskiego – aż po współczesność. Archiwalne fotografie i materiały prasowe dokumentują działalność Klubu przed wojną, w okresie okupacji, w czasach PRL-u oraz po jego odrodzeniu w 1989 roku.
Całość dopełniają wątki dotyczące działalności konspiracyjnej w czasie wojny i stanu wojennego oraz pomocy dla twórców dotkniętych represjami. Ekspozycja stanowi syntetyczny przegląd stu lat historii Klubu, opartej na wartościach wolności, solidarności i odpowiedzialności.
Dla osób, które nie będą mogły odwiedzić Biblioteki w czasie jej otwarcia, przygotowano wersję cyfrową – materiały wystawy można pobrać na stronie internetowej Narodowego Centrum Kultury.
9 grudnia w Pałacu Rzeczypospolitej odbędzie się uroczyste spotkanie z okazji 100-lecia Polskiego PEN Clubu. Wydarzeniu będzie towarzyszyć dyskusja „Siła wolnego słowa – punkty zwrotne”, prowadzona przez Katarzynę Surmiak-Domańską. Do rozmowy zostali zaproszeni: Mikołaj Grynberg, Anna Mierzyńska oraz Wawrzyniec Smoczyński, którzy podejmą temat znaczenia wolności słowa oraz mechanizmów wpływających na jej kształt w Polsce.
Podczas wieczoru zaprezentowany zostanie również raport „Punkty zwrotne. Ochrona wolności twórczej w Polsce”, przygotowany przez PEN International.
https://penclub.com.pl/wp-content/uploads/2025/11/PUNKTY-ZWROTNE-raport-PEN-International.pdf
Uczestnicy wydarzenia będą mogli także obejrzeć wystawę „100-lecie Polskiego PEN Clubu”, ukazującą historię, dorobek i wartości tej wyjątkowej organizacji.
Organizatorzy: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Polski PEN Club
Kurator: Paweł Bem
Współpraca kuratorska: Magda Heydel
Tłumaczenie: Magda Heydel, Piotr Krasnowolski, Jarek Sawiuk
Koordynacja wystawy: Agnieszka Bebłowska Bednarkiewicz, Katarzyna Haber
Koncepcja identyfikacji wizualnej wystawy: Izabela Jurczyk
Opracowanie graficzne, skład & prepress: STUDIO-DESIGN.COM.PL
Projekt i produkcja wystawy: Antoni Wrzosek
Wystawa dofinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,